Mrs Mary Grace Jones (6 Mawrth 1920 – 9 Hydref 2020)
Mrs Grace Jones, ar achlysur ei phenblwydd yn 100 oed mis Mawrth 2020.
Yn ôl ym mis Mawrth, ar y chweched, y bu i ni ddathlu’r ffaith bod Mary Grace Jones, Maes yr Eglwys, yn CENTENARIAN - yn ganmlwydd oed. Cafodd fodd i fyw yn dathlu’r achlysur ac yn edrych mor llawen ac iach yn y lluniau ohoni. Pennawd y Free Press tra’n cofnodi hanes dathlu ei phen-blwydd yn gant oed oedd “Amazing Grace.”
Roedd Grace, yn un o’r chwe plentyn a anwyd i Moses a Blodwen Hughes, Tŷ Ucha, Pentre-Llyn-Cymmer. Derbyniodd ei haddysg yn yr ysgol leol tan yn ddeuddeg mlwydd oed, gan gerdded y siwrnai tair milltir, dwywaith y dydd dros y mynydd. O adael ysgol bu’n gweithio fel morwyn yn siop Bryn Aber, Cerrig-y-Drudion. Bu yno cyhyd fel yr adnabuwyd fel Grace, Bryn Aber. Am dair blynedd tan i’r Ail Ryfel Byd dorri allan, bu yn ‘nani’ i blant meddygon yn Ninbych a Rhuthun. Yn ystod y rhyfel, aeth i weithio fel cogyddes yn Ysbyty Llangwyfan. Yn ôl yr hanes bu Grace yn gyfrifol am goginio 635 o wyau, uwd a thost pob bore!
Yn ystod cyfnod y rhyfel, symudodd y teulu o Tŷ Ucha, i Nilig, Cyffylliog. Ar y diwrnodau i ffwrdd o’i gwaith fe’i gwelwyd yn beicio yr ugain milltir pob ffordd i’w chartref ac ar ôl cyrraedd, roedd yna ddisgwyl iddi helpu yng ngwaith y fferm. Mi roedd gan Grace feddwl mawr o’i theulu ac yn agos iawn i’w brodyr a’i chwiorydd. Amlygwyd hyn fwyfwy yn ei pherthynas â’r teulu a fagodd. Yn ystod ei chyfnod yn gweithio yn Llangwyfan, cyfarfu Grace â Wilfred Owen Jones o Henllan, a weithiodd i gwmni bysiau lleol. Er cymaint eu cariad am ei gilydd, fe benderfynodd y ddau ohirio eu priodas tan ddiwedd y rhyfel, i ddisgwyl ei brawd John, adref o’r carchar rhyfel, yn yr Almaen.
Unwyd y ddau mewn priodas yn Lôn Swan ym 1945. Bendithiwyd yr uniad â thri o blant, Ifor, Clwyd a Valerie, gan fwynhau bywyd dedwydd a hapus ar yr aelwyd ym Maes y Goron. Torrwyd ar lawenydd yr aelwyd drwy’r brofedigaeth o golli Wilfred, ac yna o fewn dwy flynedd colli Ifor mewn damwain. Er y golled ddwbl, ni surodd Grace. Fe gadwodd ei ffydd a oedd yn gymaint o nerth a chysur iddi mewn cyfnod anodd. Ymroddodd i gefnogi Clwyd a Valerie a darparu ar eu cyfer.
Profodd drwy’r blynyddoedd bod dim segurdod yn perthyn i Grace. Gweithiodd yn ddiwyd i gynnal ei hun a’i theulu, fel glanhauwraig, gweinyddes a dynes cinio yn Ysgol Uwchradd, Dinbych.
Bu Grace, yn ôl ei henw, yn wraig rinweddol, yn ostyngedig, yn rhadlon, yn gymwynasgar, yn garedig, yn dosturiol, yn urddasol, yn ystyriol a meddylgar o eraill, yn fawr ei pharch gan bawb a’i hadnabyddodd. Mi roedd y teulu yn bwysig i Grace.
Cyflwynwn ein cydymdeimlad cywiraf i Valerie, Clwyd a Judith, y chwech o wyrion ac un-ar-ddeg o orwyrion, yn eu hiraeth am Fam, Nain a Naini.
.
